Kilometre taşları; çocuklar büyüdükçe onların gelişimlerini fiziksel, davranışsal kontrol noktalarıdır. Gelişimsel kilometre taşları, Amerikan Pediatri Derneği’nin bulgularıyla doğrulanmıştır. Elbette her çocuğun gelişim serüveni kendine özgüdür. Fakat genel olarak motor, duyusal, iletişim, beslenme, oyun oynama ve sosyal beceriler gibi alanlarda hemen her çocukta gözlemlenen bulgular vardır. Bu yazı dizisinde gelişimin kilometre taşlarını ele alacağız. Siz de çocuğunuzun gelişimini bu dönüm noktalarına bakarak değerlendirebilir, çocuğunuzun desteğe ihtiyacı olup olmadığını anlayabilirsiniz.

Daha detaylı bilgi ve analiz için Van Duyuplus Çocuk Danışmanlık Merkezi’nden randevu talep edebilirsiniz.

1. Motor

Önemli Kilometre Taşları

• Koşar.
• İki ayağı yerden kalkacak şekilde zıplayabilir.
• Alçak mobilyalara tırmanır.
• Destekle merdiven inip çıkar.
• Parmak uçlarında yürür.
• Yürürken arkasından oyuncakları sürükleyebilir.
• Büyük topa vurur.

2. Duyusal

Önemli Kilometre Taşları

• Elektrik düğmelerini açıp kapatabilir.
• Şekilleri ve renkleri sıralar.
• Oyuncakları parçalara ayırır ve tekrar bir araya getirir.
• Kâğıt üzerinde şekiller yapmak için boya kalemi, tükenmez kalem veya keçeli kalem kullanır.
• 5 veya daha fazla bloğu veya oyuncağı üst üste koyabilir.

3. İletişim

Önemli Kilometre Taşları

21 Aya Kadar:

• En az 50 kelime kullanır.
• Nesneleri ve resimleri adlandırır.
• Sürekli olarak yeni kelimeler taklit eder.
• Basit zamirleri anlar. (ben, sen, benim vs.)
• Adlandırıldığında 3-5 vücut parçasını tanımlayabilir.
• Yeni kelimeleri çabucak anlar.

24 Aya Kadar:

• 2 kelimelik cümleler kurar.
• Eylem sözcüklerini anlar.
• Basit zamirleri kullanır. (ben, sen, benim vs.)
• 2 adımlı ilgili ilgili yönergeyi takip edebilir. Örneğin ‘ceketini al ve bana getir.’
• Rol yapma oyununda jestleri ve kelimeleri kullanır.
• Hikaye dinlemekten hoşlanır.

4. Oyun ve Sosyal Beceriler

Temel Yetenekler

• Kendisiyle ilgilenildiğinde bunun farkına varır ve göz teması kurar.
• İstediği ve ilgilendiği nesneyi işaret eder.
• İsmi söylendiğinde başını çevirir.
• Yeni oyun alanları gibi çeşitli ortamları keşfeder.
• Genellikle oyuncaklarla ağzını açmadan iken oynar.
• Müzikli oyuncaklarla oynamaktan hoşlanır.
• Sallanmaktan ve hafifçe havaya atılmaktan hoşlanır.
• Diğer çocuklarla küçük gruplara katılabilir.
• İşaret edilen nesneyi bulabilir.
• Oyun alanı salıncaklarında sallanmayı sever.
• Yeni oyuncaklarla çeşitli şekillerde oynamayı sever.
• Çeşitli oyuncaklar ve dokularla oynamayı sever.
• Bir kitaba bakmak ve dinlemek için oturmaktan hoşlanır.

5. Koordinasyon

Temel Yetenekler

• Çevreyi keşfetmek ve oyuncakları almak için çeşitli pozisyonlarda (emekleme, tutunarak yürüme, bağımsız yürüme) hareket edebilir.
• Genellikle parmak ucunda değil, topuk parmak vuruşu yaparak yürür.
• Oynamak ve keşfetmek için gerekli hareketleri koordine eder.
• Hareket etmenin ve oynamanın çeşitli yollarını sever ve arar.
• Oyuncaklarla oynamak ve keşfetmek için ellerini eşit kullanır.
• Bir pozisyondan diğerine geçmek için ellerini kullanır.
• Akranlarıyla oynamak için yeterli dayanıklılık ve güce sahip olur.
• Dengesini kaybetmeden top atabilir ve tutmaya çalışır.
• Topu yakalamak için akranları tarafından hafifçe itildiğinde dengesini koruyabilir.

6. Günlük Aktiviteler

Temel Yetenekler

• Banyoda zaman geçirmekten keyif alır.
• Genellikle ağlamadan bez değişimini tolere edebilir.
• Genellikle üzülmeden giyinmeye katlanabilir.
• Küçük yiyecekleri ve küçük nesneleri almak için parmak uçlarını kullanabilir.
• Genellikle uykuya dalmak için kendini sakinleştirebilir.
• Yorgun veya aç olmadığında araba yolculuklarında kendini sakinleştirebilir.
• Oturma pozisyonundan sırtüstüne geçerken başını arkaya yatırmaktan korkmaz.
• Yerleşik bir uyku programı oluşur.
• Yeni ve çeşitli giysi dokularını giymeye töleransı vardır.

7. Kendini İfade Etmek

Temel Yetenekler

• Sarılmayla ya da ebeveynin dokunuşu ile teselli olabilir.
• Aç ya da yorgun olmadığında genellikle mutludur.
• Çeşitli dokunma, ses ve kokuları farkına varabilir.
• Günlük seslere alışır ve korkmaz.
• Yerleşik ve düzenli uyku programına sahiptir.
• İncindiğinde fark eder ve ağlar.
• Sinirlendiğinde kendini sakinleştirebilir.
• Yeni ortama ve aktiviteye geçiş yapabilir.
• Sakinleşmek için aşırı bir rutin gerekmez.
• Tanıdık insanlarla beraberken anne ve babadan uzak durabilir.
• Çimen veya çim gibi yüzeylerde çeşitli hareket pozisyonlarında durabilir.

Kaynak:

https://pathways.org/growth-development/19-24-months/milestones/