Kilometre taşları; çocuklar büyüdükçe onların gelişimlerini fiziksel, davranışsal kontrol noktalarıdır. Gelişimsel kilometre taşları, Amerikan Pediatri Derneği’nin bulgularıyla doğrulanmıştır. Elbette her çocuğun gelişim serüveni kendine özgüdür. Fakat genel olarak motor, duyusal, iletişim, beslenme, oyun oynama ve sosyal beceriler gibi alanlarda hemen her çocukta gözlemlenen bulgular vardır. Bu yazı dizisinde gelişimin kilometre taşlarını ele alacağız. Siz de çocuğunuzun gelişimini bu dönüm noktalarına bakarak değerlendirebilir, çocuğunuzun desteğe ihtiyacı olup olmadığını anlayabilirsiniz.

Daha detaylı bilgi ve analiz için Van Duyuplus Çocuk Danışmanlık Merkezi’nden randevu talep edebilirsiniz.

1. Motor

Önemli Kilometre Taşları

• Desteksiz oturur.
• Karın üstünden oturmaya geçebilir.
• Otururken oyuncaklara düşmeden uzanabilir.
• Alternatif kol, bacak, beden hareketleriyle hareket eder. Sürünme, emekleme gibi.
• Karın üstünde durduğu süre boyunca başını kaldırır ve kollarından destek alır.
• Otururken nesneleri izlemek için başını rahat bir şekilde çevirir.
• Otururken ve yuvarlanırken bedenini daha fazla kontrol eder.
• Küçük nesneleri alırken baş parmağını diğer parmaklarıyla beraber kullanır.

 Dikkat Etmeniz Gereken Durumlar

• Otururken arkaya doğru düşüyorsa, yuvarlanıyorsa,
• Sadece bir eline ağırlık aktarıyorsa,
• Otururken kollarının kullanımı zayıf ise,
• Emeklemede zorluk yaşıyor ise
• Bacaklarına ağırlık yükleyemiyorsa,
• Hareket etmek için vücudunun sadece bir tarafını kullanıyor ise,
• Oyuncakları bir elinden diğerine aktaramıyorsa bir uzmana danışmanız gerekir.

2. Duyusal

Önemli Kilometre Taşları

• Bazı hareketlerden çok hoşlanır. Örneğin; yukarı-aşağı zıplama, ileri-geri sallanma.
• Hem ellerini hem ağzını kullanarak bir nesneyi keşfeder ve inceler.
• Kalın yapraklı, plastik veya ahşap oyuncak kitapların birkaç sayfasını çevirebilir.
• Farklı nesneleri, farklı kuvvetler uygulayarak almayı deneyimlemeye başlar.
• Yakın ve uzaktaki nesnelere odaklanır.
• Oyuncakların ve çevredeki nesnelerin ebatlarını, şekillerini ve dokularını incelemeye başlar.
• Çevreyi çeşitli pozisyonlarda gözlemler. Sırtüstü, karın üstü, yan uzanırken, emekleme pozisyonunda, otururken ya da destekli ayakta dururken.

Dikkat Etmeniz Gereken Durumlar

• Çeşitli dokulara sahip oyuncaklarla oynamaktan hoşlanmıyorsa,
• Müzikli oyuncaklarla oynamaktan hoşlanmıyorsa,
• Renkli nesnelerle oynamakla ilgilenmiyorsa,
• Yere bırakıldığında çevreyi keşfetmek için hareket etmiyorsa,
• Sallanma gibi farklı hareket türlerinden hoşlanmıyorsa,
• Günlük seslerden korkuyorsa bir uzmana danışmanız gerekir.

3. İletişim

Önemli Kilometre Taşları

• Farklı ses ve heceler üretip bunları kombinleyebilir.
• Nesnelere ve insanlara, isimleri söylenerek bakması istendiğinde bakar.
• İnsanların seslerini tanır.
• İki yönlü iletişime katılır.
• Hangi komutların hangi hareketlerle ilgili olduğunu öğrendiğinde komutları takip eip uygulayabilir.
• Yaygın olan kelimeleri tanır.
• Basit hareketler kullanmaya başlar. Örneğin ‘hayır’ için başını sallar.
• Sesleri taklit eder.

Dikkat Etmeniz Gereken Durumlar

• Başkalarıyla iletişime geçmekle ilgilenmiyorsa,
• Karşılıklı etkileşim sırasında göz temasını sürdüremiyorsa,
• Seslere veya seslenmelere tepki vermiyorsa,
• Gevezelik etmiyorsa,
• Kendi ismi söylendiğinde tepki vermiyorsa bir uzmana danışmanız gerekir.

4. Beslenme

Önemli Kilometre Taşları

• Mama sandalyesinde biberonunu tutar ve suyunu içebilir.
• Daha kalın püreler yemeye başlar.
• Yemekten sonra daha uzun süre tok kalabilir.
• Yakındaki yiyeceklere bakmaya ve ulaşmaya başlar.
• Yeni kokulara ve tatlara karşı güçlü tepkiler verebilir.

Dikkat Etmeniz Gereken Durumlar

• Emzirirken ya da biberonla beslenirken kilitlenemiyorsa bir uzmana danışmanız gerekir.

5. Oyun ve Sosyal Beceriler

Temel Yetenekler

• Müzikli oyuncaklarla oynamaktan hoşlanır.
• Bir yetişkin tarafından alınmak istendiğinde kollarını kaldırır.
• Yere bırakıldığında çevreyi keşfetmek için hareket etmekten hoşlanır.
• Çeşitli dokulardaki oyuncaklarla oynamaktan hoşlanır.
• Renkli nesnelerle oynamakla ilgilenir.
• Eğlenceli ve oynak etkileşimler sırasında göz kontağını korur.
• Ebeveynler tarafından yukarıda tutulup sallandırılmak gibi çeşitli hareketlerden hoşlanır.

6. Koordinasyon

Temel Yetenekler

• Ayakta desteklendiğinde ayaklarına ağırlık vermeye başlar.
• Sırtüstünden oturma pozisyonuna getirildiğinde başını tutabilir.
• İstediği oyuncağı almak için yerde hareket eder.
• Oyuncaklarla oynarken iki elini de eşit düzeyde kullanabilir.
• Sırt üstü yatarken başını öne doğru kaldırabilir.
• Karın üstü oynayabilir.
• Oyuncaklarla oynamak ve keşfetmek için iki elini de eşit kullanır.
• Hareket eden insanları ve oyuncakları gözleriyle takip etmek için başını çevirebilir.
• Otururken iki elini kullanırken dengesini koruyabilir.

7. Günlük Aktiviteler

Temel Yetenekler

• Banyoda zaman geçirmekten keyif alır.
• Biberonla beslerken ya da emzirme sırasında dudaklarıyla kilitlenebilir.
• Genellikle bebek bezi değişikliklerini ağlamadan tolere edebilir.
• Yorgun ya da aç değilse araba yolculuğu sırasında sakin ve huzurlu kalabilir.
• Bebek bezi değişimi sırasında oturma pozisyonundan yatma pozisyonuna geçerken başını geriye çevirmekten korkmaz.

8. Kendini İfade Etmek

Temel Yetenekler

• Sarılmayla ya da ebeveynin dokunuşu ile teselli olabilir.
• Aç ya da yorgun olmadığında genellikle mutludur.
• Sallanma, dokunma ve yatıştırıcı seslerle sakinleşebilir.
• Günlük seslerden korkmaz.
• Yerleşik ve düzenli uyku programına sahiptir.

Kaynak:

https://pathways.org/growth-development/7-9-months/milestones/